شۆڕشی برسییەكان، بنەماكانی رژیمی هێنایە لەرزە

موختار ئەحمەدی

دیكتاتۆرییەت و نیزامە پاوانخوازەكان بۆ مانەوەی دەسەڵاتی خۆیان هەمیشە هەوڵیان داوە كەڵك لە هەموو میكانیزم و ستراتێژێك كەڵك وەربگرێت.
لە ماوەی رۆژانی رابردوودا چین و توێژە ناڕازییەكانی كۆمەڵانی خەڵكی ئێران لە هەموو شارو ناوچە جیاجیاكان لە پێناو بەدەست هێنانی ژیان و گوزەرانێكی باشتر دەستیان دایە خۆپیشاندان. دیارە ئەم خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییانە ریشەیەكی كۆن و هەڵدەگەڕێتەوە بۆ بوون و مانەوەی حاكمییەتی كۆماری ئیسلامی كە بەشێوازێكی ناعادڵانە سەروەت و سامانی نەتەوەیی، دەسەڵاتی سیاسی و ئابووری دابەشكردووە رق و قینی پەنگخواردووی زیاتر لە سێ دەهە وایكردووە كە سەبری كۆمەڵانی خەڵك لێوانڕێژ ببێت و لە درووشمی ریفۆرمخوازییەوە بەرەو دروشمگەلی رادیكاڵ كە بنەماكانی بوون و مانەوەی كۆماری ئیسلامی نیشانە گرتووە وەك ڕەوتێكی بەهێز بێتە ئاراوەو لە شەقامەكانی ئێران خۆی نیشان بدات.
بەڵێنە درۆییەنەكانی دەسەڵاتداران بە تایبەتی دوای بەرجام و نائۆمێد بوون لە بەڵێنەكانی رۆحانی كە رۆژلەدوای رۆژ زیاتر خۆی نیشان دا. یارمەتییە میلیاردیەكانی رژیم بە سوریەو حەشدی شەعبی لە عێراق و بە ئاشكرا باسكردنی ئەو یارمەتییانە لە لایەن دەسەڵاتدارانی رژیم لەوانە لاریجانی، رۆحانی، بەرپرسانی سپای پاسداران و بەئاشكرا دەستتێوەردان لە كاروباری ناوخۆیی وڵاتانی دیكەو ئاوەدانكردنەوەیان لە هەموو بوارەكان شەپۆلی جەماوەری ناڕازی زیاتر و بەهێزتر بووە.
خەڵكی ناڕازی لە ناعەداڵەتی و نایەكسانی ئەمجارە لە گوزەركردن لە ریفۆرمخوازان چیدیكە خواستەكانیان بەدەر لە بوون و مانەوەی حاكمییەتێك دەبینن كە 39ساڵە بەڵێنی درۆیان پێدەدات.
چوونەسەرەوەی بێكاری، رێژەی هەژاری و هەژارتر بوونی سفرەی ماڵان، زۆرتر بوونی توێژی خوێندەواری زانستگا دیتوی بێكار و گەندەڵیەكان لە دەزگای قەزایی رژیم و دزییە میلیاردییەكانی بەرپرسان و دەست و پێوەندەكانییان چووەتە قۆناغێكەوە كە نە بۆ خەڵكی قەبووڵ دەكرێت و نە بەرپرسان دەتوانن چارەسەری بكەن.
بابەتێكی دیكە كە بووە هۆی هەڵگیرسانی ئەم ناڕەزایەتییانە بودجەی ساڵی 1397بوو، كە بەهیچ شێوازێك باسی لە باشتركردنی دۆخ و گوزەرانی خەڵك نەكردبوو، بەڵكو یارانەی بەشێكی بەرچاوی دانیشتوانی ئێران دەبڕن و بودجەی ئاوەدان كردنەوەو بەشێكی بەرچاو لە بودجەی ئەو ئۆرگان و ناوەندانەی كە كاریگەری راستەوخۆیان هەیە لەسەر ژیانی خەڵك كەمكردوەتەوە.
لەبەرامبەردا 40٪ی بودجەی سپای پاسداران و 30٪ی بودجەی دیفاعی و بودجەی وەزارەتی ئیرشاد بۆ پەرەپێدان بە پڕۆسەی بە ئاخووند كردن زیاتر بووە.
ئەو 70لەسەدەی بودجە وا بۆ سپای پاسداران و وەزارەتی دیفاع تەرخانكراوە بۆ كڕینی چەك و چۆڵ و یارمەتی گەیاندن بە گروپە تووندڕەوە ئیسلامییەكانی لۆبنان،سورییە، حەشدی شەعبی، حوسییەكانی یەمەن و باقی ئەو وڵاتە دابین دەكرێت كە كەوتوونەتە نێو ستراتێژی هەناردە كردنی ئینقلاب، ئەو ئینقلابەی كە بنەماكانی بوون و مانەوەی كەوتوونەتە لەرزین.
ئەو یارمەتیانە لە كاتێكدایە كە هێشتا بەشێكی بەرچاو لە دانیشتوانی ئێران لەژێر هێڵی هەژاریدا بەسەر دەبەن و فەحشا، هاتنە خوارەوەی رێژەی تەمەنی لەشفرۆشی، منداڵانی كار و سەرشەقام تاهاتووە بەرچاوتر خۆی نیشان داوە. بەجۆرێك كە چیدیكە بەرپرسان ناتوانن گوێی خۆیانی لێ كەڕ بكەن و بیشارنەوە.
خۆپیشاندانەكانی ئەمجارەی جەماوەر هەم وەك ناوەرۆك و هەم وەك پانتایی جیاوازیەكی بەرچاویان هەیە.
یەكەم: دروشمەكانی ئاخێزی ساڵی 1388ی هەتاوی" یا حسین میرحسین" و "رای من كو""دەنگەكەمان كوا" بوو بەڵام ئەمجارە مەرگ بەر دیكتاتۆر، مەرگ بەر خامنەیی و مەرگ بەر كۆماری ئیسلامی،زیندانی سیاسی دەبێت ئازاد بكرێت،" ێ‌خوندها حیا كنید مملكتو رها كنید" "حسین حسین شعارش تجاوز افتخارشە" بوو كە بەجۆرێك رادیكاڵیزمێكی گوفتمانی و كرداری پێوە دیارە، بە جۆرێك هەموو هێماو بەهاكانی كۆماری ئیسلامی خستە ژێر پرسیار و بەجۆرێك هەموو تابۆكان و بڤەكانی تێكشكاند.
دوهەم: وەك پانتایی بزووتنەوەی سەوز تەنیا شاری تاران و شارۆچكەكانی دەوروبەری ئۆستانی تارانی بەتەواوی گرتەوە بەڵام لە شارەكانی دیكەی ئێران سەرەڕای گەورەیی و كەلانشار بوونیان حەرەوكاتی بچووكی تێدا هاتە ئاراوە بەڵام ئەم جونبشەی ئەمجارە نزیك بە 25پارێزگاو زیاتر لە 40شاری گەورەو بچووكی ئێرانی گرتەوە.
سێهەم: ئەم هەنگاوە ناڕەزایەتییانە كە بەرەو قۆناغی بە بزووتنەوە بوونی جەماوەری هەنگاو دەنێت نوێنەرایەتی چینە برسی و بەشمەینەتان و نەدارانی كۆمەڵگا دەكات كە هیچیان نییە بۆ لەدەست دان هەوێنی خۆشكردنی ئاگری تووڕەیی جەماوەرن و خۆپیشاندەران پێك دێنن.
چوارەم: لە بواری نێونەتەوەیی كاریگەری ئەرێنی بووە لە سەر ماف و داخوازییە ڕەواكانی نەتەوەكانی ئێران. چوون هیچكات ئەوەندەی ئەم سەردەمە وڵاتانی جیهان پاڵپشتی و سۆزیان بۆ هەنگاوە ناڕەزایەتییەكانی ناوخۆی ئێران نەبووە. بەڵام ئێستا دەبینین وڵاتانی ئامریكا، فەرانسە، ئاڵمان ،سۆئێد و بریتانیا راشكاوانە رەخنەیان لە سەركووتەكانی خۆپیشاندەران كردووە كە لەلایەن رژیمەوە هاتوەتە ئاراوە.
لەم ماوەدا بەتەواوی هەیمەنەی كۆماری ئیسلامی هەم لە ناوخۆ هەم لەدەرەوەیش بەتەواوی تێكشاو ئەو دۆڕگە ئارامەی كە خامنەیی و باقی بەرپرسانی رژیم بە شانازییەوە باسیان لێوەدەكرد شەپۆلەكانی دەریای خورۆشاوی جەماوەر زۆر زوو ئەو دۆڕگە ئارامەی كە پڕ بوو لە گەندەڵی و هەموو جۆرە فەسادێك كە رژیم ناتوانێت چارەسەریان بكات و خۆیان وتەنی دەبێت وەك نەخۆشێك جەڕاحی بكرێت، نائارام بوو بەجۆرێك كە دەنگدانەوەی ناوچەیی و جیهانی لێكەوتەوە.

پێنجەم: خەڵكی ئێران و كوردستان مەجالیان بۆ گوفتمانێك بە ناو ئیسڵاح خواز و ئوسوڵگەرا نەهێشتەوە هەرچەند ئێمە هەر زوو هاوارمان كرد كە هەم ریفۆرمخوازانی دەوڵەتی و هەم ئوسوڵگەراكان لە یەك خاڵدا یەك دەگرنەوە ئەویش مانەوەی حاكمییەتی كۆماری ئیسلامییە، ئەوە ئیمڕۆ بینیمان هەموو بەرپرس و لیدێرانی ریفۆرمخواز لەگەڵ ئوسوڵگەراكان هاوتەریب سینگیان بۆ مانەوەی رژیم دەدرن.
كورد و بزووتنەوەكەی بە درێژایی مێژوو نەتەوەیەكی ئازادیخواز و خوازیاری دەستەبەر كردنی ئازادی و دیمۆكراسی نەك هەر بۆ خۆی بەڵكوو بۆ باقی نەتەوەكانی دیكەیش بووە.
بۆیە ئێمە وەك كۆمەڵە هەمیشە بانگەوازی ئەوەمان كردووە كە دەبێت بزووتنەوەی كورد لەگەڵ بزووتنەوەی سەراسەری ئێران تێكهەڵكێش بكرێت و بۆ ئەو مەبەستەیش پێویستی بە یەكیێتیەك لە نێوان ئۆپۆزیسیۆنی كوردی و ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی هەیە.
هەر لە پێناو ئەو ستراتێژەدا بوو مانگەكانی پێشوو كۆمەڵە هەوڵی بۆ پێك هێنانی شۆرای دیمۆكراسیخوازی ئێران دا. ئەو كات كەسان و لایەنەێكی دیرایكراو بە پێچەوانەوە بیریان دەكردەوە بەڵام ئەوە ئێستا هەمووان دەركیان بەو راستییە كردووە كە ئێمە دەبێت لە هەموو ئەو كۆڕو كۆمەڵانەدا بەشدار بین كە باس لە داهاتووی ئێران دەكرێت. چوون بەشێكی بەرچاو لە چارەنووسی سیاسی، ماف و بەرژەوەندییەكانی ئێمە لە دەسەڵاتی فێدێراڵی داهاتوودا لەپەرلەمان و دەوڵەتی داهاتووی ئێراندا دیاری دەكرێت. كەوایە دەبێت هەر لە ئێستاوە رێگا خۆشكەرو لەو پێناوەدا خۆمانی بۆ ماندوو بكەین.
ئەوەی لە كۆتاییدا پێویستە باسی لێوەبكژرێت لێدوانی بەرپرسانی رژیمە كە لەماوەی حەوت رۆژی رابردوودا لە میدیاكانی رژیمەوە بڵاو كراوەتەوە.
حەسەن رۆحانی خۆپیشاندەرانی بە ئاژاوەگێڕ ناولێبرد و ئەوانە خەڵكی ئێران نین و دەتوانین بە باشی كۆیان كەینەوە. لەبیری چووە كە هەر ئەو ئاژاوەگێڕانە بوون كە دەنگیان بە رۆحانی دا تا بۆ دو خول ببێت بە سەركۆمار.
ناوبراو رۆژی 10ی بەفرانبار ئاماژەی بەوەش كرد كە خۆپیشاندەران تەنیا خواستی ئابووریان نییە بەڵكو خوازیارن كە كرانەوەیەكی كۆمەڵایەتی و سیاسیش بێتە ئاراوە، بەڵام لە بیری چووە كە یەكێك لە بەڵێنەكانی كرانەوەی سیاسی و كۆمەڵایەتی بوو كە پاش 5ساڵ تێپەڕین لە دەسەڵاتداریەتی نەیتوانیوە بە بەشێكی بچووك لەو بەڵێنانەی كە بە نەتەوەكانی ئێرانی دابوو بەكردەوە دەربهێنێت.
لەدرێژەدا ئاماژەی بەوەدا كە ئێمە لە ناوچەكەدا سەركەوتنی مەزنمان بەدەست هێناوە نەیاران چاویان بەو سەركەوتنانە ئێمەدا هەڵنایەت ناڵێت كام سەركەوتن؟ ئایا بەتاڵان بردنی سەروەت و سامانی نەتەوەیی و سەرف كردنی بۆ گروپە تیرۆریستییەكان و بەكوشت دانی گەنجانی ئێرانی لەدەرەوەی سنوورەكانی خۆی، برسی هێشتنەوەی گەلانی ئێران و زیاتر كردنی رێژەی هەژاری، بێكاری و زیادبوونی هەموو چەشنە فەسادێك لەناوخۆی ئێران بەسەركەوتن دەزانێت؟
تازە كۆماری ئیسلامی نە رێگا بەرەو پێش چوونی هەیەو نە دەتوانێت لەو قەیرانە رزگاری بێت. چوون ئابووریەكی روخاو، سیتەمێكی دوگم و داخراو، دەزگای قەزاییەكی گەندەڵ و ناسەردەمیانەو لەهەمانكاتدا سیستەمێكی ئابووری و بانكی ناكارئامەی هەیە. بۆ چارەسەركردنی ئەو قەیرانانە پێویستە ئاڵوگۆڕی بنەڕەتی لەهەموو ئەو بوارانا كە ئاماژەی پێدرا پێك بێت كە بەو عەقڵیەتەی كە زاڵە بەسەر دەسەڵاتداران و بەڕێوەبەرانی رژیم شتێكی مەحاڵ دەبێت وەك خەون چاوی لێبكرێت.
بۆئەم مەبەستە هەروا كە شەقامیش تەئیدی سیاسەتی 39ڵەی كۆمەڵەی كردووە هیچ رێگایەك بێجگە لە تێكشكاندن و روخانی هەموو بنەماكانی كۆماری ئیسلامی بوونی نیییە. لە روخانی رژیم و سیستەمە توتالیتێرەكەی دەكرێت بونیاتی ئازادی،دیمۆكراسی و حكومەتێكی فێدێراڵ  بنرێت.

PM:04:27:04/01/2018




ئه‌م بابه‌ته 369 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌