خەباتی رۆژهەڵات لە نێوان دوو دەمی مقەستدا

ئاوات قوڕەیشی

بە چەندین هۆكار، كردنە ئامانجی حیزبە رۆژهەڵاتییەكان و بە گشتی خەباتی كوردی رۆژهەڵات ئاسانترین بابەتە بۆ ئەوەی هەڵیبژێرین ئەگەر بمانەوێت وەك رەخنەگری سیاسی لە كوردستاندا هەڵسوكەوت بكەین. لە كاتێكدا كە حیزبەكانی رۆژهەڵات لە گەمارۆیەكی مێژوویی و گوشارێكدا بەسەردەبەن كە هیچ كام لە هاوكێشەكانی ناوچەكە لە قازانجیدا نیە و بە یەك سیلسیلە پڕەنسیپی ئەخلاقی و نیشتمانیش دەوریان تەندراوە، هەموو كەس دەتوانێ بێت و بوێری و لێزانی خۆی لە سەریان تاقی كاتەوە یان نەسێحەتیان كات و راست و چەپیان پیشاندا.  رۆژانە و بە بەردەوامی دەیان جۆری رەخنە هەر لە نازانستی و لۆكاڵیەوە هەتا رەخنەی رازاوەی خۆش قەوارە و زانستیانە، ئاراستەی شێواز و كاروباری حیزبەكانی رۆژهەڵات دەكرێ و بەداخەوە بە دەگمەن حاڵەتی وا هەیە كە لە دەركی واقعبینانەی رۆژهەڵات و خەباتەكەی و پارتە سیاسییەكانییەوە بڕوانێتە ئەو گیروگرفتە سیاسی و مەنتەقەییانەی كە دەست و مستی ئەم حیزبانە و خەباتی رۆژهەڵاتیان بەستووەتەوە. بەپێچەوانەی ئەو راستییە كە حیزبەكانی رۆژهەڵات جێگای سەرنجی ملوێنان كەس لە خەڵكی كوردی نێو سنوورەكانی ئێرانن، خاوەنی كەمترین داهاتی ماڵی و ئابورین. بەپێچەوانەی قەبارەی مەعنەوییە سیاسییەكەیان لە سەر خاك و ناو خەڵكی خۆیاندا بەڕێوەبەری هیچ جۆغرافیایەكی سیاسیان بە دەست نییە و حوكمی فیزیكیی لە هیچ بەشێكی كوردستانی رۆهەڵاتدا ناكەن. بەپێچەوانەی پۆتانسیلەكانیان بۆ هەبوونی هێزی سەربازیی گەورە لە ئێستادا ناچارن لایەنی سەربازی خۆیان سنووردار و بچووكتر لە چاوەڕوانیەكان راگرن. هەروەها تواناكانیان لە لێدانی هێزەكانی ئێراندا و ئەزمونی دوور و درێژیان لەو بارەیەدا، ناچارن تەنانەت لە كاتی حزووری نیزامی لەناو خاكی رۆژهەڵاتدا خۆ لە شەڕی راستەوخۆ و عەمەلیاتی پلان بۆداڕێژراو لادەن و هەتا نەكەونە كەمین دەست نەكەنەوە، ئەوەش بە بۆنەی دۆخی هەستیاری حكومەتی هەرێم و پێوەندییەكانی لەگەڵ ئێران. جگە لە پێوەندییەكانیان لەگەڵ خەڵكی رۆژهەڵات و كەسانی نوخبە و خاوەن ئەزمون لە دەرەوەی وڵات و لە ناخۆدا خاوەنی میدیای گرانقیمەت و پرۆفیشناڵ نین و دەنگیان بە زوڵاڵی ناگاتە رای گشتی. بەپێچەوانەی تەبلیغاتی نەیاران ركابەرە جۆراوجۆرە دەرەكی و ناوخۆییەكانیان و بە پێچەوانەی ئەو دۆخە دژوارەی كە تێیدان، ئەرك و بەرپرسیارەتییەكی تاریخی و قورس و گەورەی وەك خەباتی رۆژهەڵاتییان لەسەر شانە و بە هۆیەوە دەسوتێن و دەسازێن و بەهۆی دەیان پێچەوانەی دیكەوە هیچ لەوە ئاسانتر نییە كە بیاندەیە بەر رەخنە و نەسێحەت بكرێن دەنا رۆژێك لە رۆژان بە حەق یان بە ناحەق سنوورەكان كێو ماڵكەی بۆ گرتنیان. لەم حاڵەتەدا هەروەك لە سەرەتاوە ئاماژە كرا، ئاسانترین ئامانج بۆ رەخنە ئەو حیزبە رۆژهەڵاتییانەن و دەتوانین خۆمانیان پێ تاقیبكەینەوە بزانین چەندە سەوادی سیاسی و دەركیی جیهانیمان لە ئاستێكی بەرزدایە و هەروەها بەم شێوازە پیشانی دەین كە چەندە بوێرانە رەخنە دەگرین و لە پاشهاتی رەخنە ناترسین و رۆحیەتی شۆڕشگێڕیمان بحەسێنینەوە؛ نەبینی ئەو خاڵە جەوهەرییانەی كە بوونەتە هۆی كزیی خەباتی كوردی رۆژهەڵات و لێدانی قوربانی بە جێگای دیتنی ستەمكار، تێمی بەردەوامی ئەو رەخنە وێڵەكییانەیە كە بینگی رۆژهەڵاتی پێ دەگرن. زۆر سەیرە ئەگەر نفوزی قورس و سێبەری دێوەزمەی سپای پاسداران بەسەر كۆی كێشەكانی ناوچەكەوە نەبینی و ئاراستەی ئەو هاوپەیمانییە نگریسە دەرك نەكەی و ئاكامە رەشەكانی بەسەر خەباتی رۆژهەڵاتەوە نەناسییەوە و بێنی بۆ وەڵامی ئەو پرسیارە بگەڕێی كە بۆچی پێشمەرگەی رۆژهەڵاتی نابنە سوپێرمان و هەڵنافڕن. تەنیا لایەنێك كە ئەمرۆكە بە هەر هۆكارێك بێت، دژایەتی بەرەی ئێران دەكا ئەو سیاسەتانەیە كە پارتی دێموكراتی كوردستان لە ئامانج و ستراتێژی خۆیدا پەیڕەویان دەكا كە ئەویش تەنیا لە ئاستێكی سنورداردا دەرفەت بۆ خەباتی رۆژهەڵات دەكاتەوە، كە تەنانەت ئەمەش بە هێرشی میدیایی و خوێندنەوەی پۆپۆلیستانە و لە روانگەی ناكۆكییە حیزبییەكانی جیا لە رۆژهەڵاتەوە بە نەرێنی و ناحەقە نادەخوێندرێتەوە و بۆ خەباتی رۆژهەڵاتی بە حەرام دەزانن. هەر جۆرە جوڵانەوەیەكی رۆژهەڵاتییەكان بۆ هەستانەوە و بوونەوە بە رۆژەڤ وەك ئاراستەی پێچەوانەی بەرژەوەندییە مادییەكان و تێكشكانی بازاڕی هاوردەكردن لە ئێرانەوە هەڵدەسەنگێ و لەو روانگەیەوە بایەخی لەسەر دادەنێن و چاوەڕوانییان لێدەكەن كە لێگەڕێن ئابووری لەمبەر نەشێوێ بەڵام هەمیسانیش چما خەباتكار نین.  چ لە سەردەمی داعش و چ پێش داعش هەتا ئەم دوواییانە هەموو كات هەژمونی ئێران و هاوپەیمانەكانی لە پلەی یەكەمی رۆژەڤە سیاسییەكانی كوردستان و ناوچەكەدا بووە و هەیە و ئەم هەژمونە دەیان میدیای دژبەری بۆ ناحەزاندنی سیمای رۆژهەڵاتییەكان وەگەڕ خستووە، كەچی رەخنە بوێرانەكان نایبینن و هەستی پێناكەن. داخراویی و ركودی سیاسی ناوخۆی ئێران و نەبوونی هەرچەشنە مەجالێكی سیاسی واقعی و جیاواز لە ئێراندا بڕستی لە هەموو شەپۆلێكی پەرتەوازەی ئازادیخوازی لە ئێراندا بڕیوە و باڵی بەسەر كوردستانی رۆژهەڵاتیشدا كێشاوە. دیكتاتۆرییەتی سیاسیی ئێران كە لە كوردستاندا زیاتر رووتە، ئەنگیزە و هاندەرە سیاسییەكانی هەتا رادەی نەبوون لەو بەشەدا كزكردووە و بە لاڕێیدا بردووە و پردی نێوان حیزبە رۆژهەڵاتییەكان و نوخبەی سەردەمی كۆمەڵگایان تێكداوە و سەرچاوە ئینسانییەكانی خەباتی رۆژهەڵات بەوپەڕی زەقییەوە بەلاڕێدا دەبەن. ئاڵترناتیڤەكانی ئیسلاح تەڵەبی هەتا دەگاتە سەلەفیگەری و داعشیگەری و پیلانی بە مەزهەبی لە قەڵەمدانی كێشەی كوردی رۆژهەڵاتیان بۆ دادەڕێژن و ئەوە تەنیا ئەم حیزبانەن كە بەوپەڕی بێ ئیمكانییەوە بەرەنگاری ئەو سیاسەتانە دەكەن كەچی، پیاو خراپی نێو رەخنەكانی ئێمەشن و رۆڵی كاریگەریان و پۆتانسییەلەكانیان وەك تەنیا ئیمكانی مەوجودی خەباتی خۆمان لەو بەشە نابینین. ئەمانە بە كۆ لە حاڵێكدایە كە گەلێك رەخنەی تەشكیلاتیی گەورە و چكۆلە بە ئەحزابی رۆژهەڵاتی واردە بەڵام لە زۆربەی حاڵەتەكاندا رەوتی رەخنە لە خەباتی رۆژهەڵاتییەكان و دۆخەكەیان ناحەقی و نەبینینی واقعەكانی بە زەقی پێوە دیارە و بەرپرسانە نیە و ئەو راستییە رەچاو ناكرێ لە زۆربەی حاڵەتەكاندا كە خەباتی رۆژهەڵات لەنێوان دوو دەمی مقەستی وەزعی ناوچەیی و ناوخۆی ئێراندایە كە هیچیان لە بەرژەوەندیی ویست و بەرپرسیارێتیەكانیدا نین؛ سەردەمی بووژانەوەی ئەو خەباتە لەگەڵ یەكەم تەكانە سیاسیەكانی ناوخۆی ئێران و پاشەكشە مەنتەقەییەكانی ئەو هێزە دەستپێدەكاتەوە نە لە سەردەمێكدا كە بەداخەوە سیاسەتی ئێرانی لە سێ پارچەی دیكەی كوردستاندا زەقە و كاریگەرە.


PM:08:33:09/09/2017




ئه‌م بابه‌ته 118 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌