۱٨۰ ڕۆژ بێ ئاسۆیەكی ڕوون

ڕاپۆرتێك لەسەر بوومەلەرزەلێدراوانی كرماشان
ناسر خورشیدی

۱٨۰ ڕۆژ لە بوومەلەرزەكەی شەویی ۲۱ی خەزەڵوەر تێپەڕ بوو بەڵام هیچ ئاسۆیەكی ڕوون بەدی ناكرێت بۆ ناوچە بوومەلەرزە لێدراوەكان و ڕۆژ لەگەڵ ڕۆژ بێ هیوایی پەرە دەسێنێت و خەڵك كڵۆڵتر دەبن تەنیا ئاسۆیەكی ڕوون هەبوو كە ئەوەش بە هۆی تەرزە و باران لە بەین چوو؛ تەڕزە و بارانی ئەم چەن ڕۆژە بۆتە هۆی لە بەین چوونی كەشت و كاڵی ئەم ناوچانە و خەسارێكی زۆری لە وەرزێران و زەحمەتكێشانی ئەو دەڤەرە داوە. بێهنام ئیبراهیم زادە چالاكی بواری منداڵان دەڵێت: "لە یەكەمین ڕۆژەكانی بوومەلەرزەوە ئێمە چالاكانی بواری منداڵ و باقیی چالاكانی مەدەنی و مرۆڤدۆستان هاتووین و لەم ناوچانە كەمپمان داناوە و لێرە نیشتەجێین و هەركەس هەر خزمەتێكی لە دەست بێت دەیكات. ئەگەر دەوڵەت و دام و دەزگاكانی ئەركی خۆیان بە جێ هێنابا پێویست بە ئێمە و باقیی دۆستانێك كە هاتوون و لێرە خەریكی خزمەتن، نەبوو. بەڵام دوای تێپەڕبوونی ۱٨۰ ڕۆژ ئێمە هیچ شتێكی بەرچاو و بنەڕەتی نابینین. دەوڵەت و دام و دەزگاكانی و هەنووكەش دەست بە ئاوەدان كردنەوە و خزمەتگوزاری نەكراوە و خەڵكێكی زۆر هەنووكە كە ڕێژەیان پتر لە ۵۰ لەسەد دەبێت هەر لە چادر و كەپردا دەژین و بەو كەسانەی كە خاوەن ماڵ نەبوون كانێكس نەدراوە و زۆرجار دەبینین بنەماڵەكان كۆچ دەكەن و بەرەو شارەكانیتر دەرۆن یان زۆر كەس لە بێ هیواییدا دەستیان داوەتە خۆكووژی."
دەوڵەت وامێكی دابین كردووە بۆ سەر لە نوێ بوونیاتنانەوەی ماڵەكان یان چاككردنەوەیان و ئەم بڕە پووڵەی كە دابینی كردووە دوو ساڵی ئیزنی نەدانەوە و كاتی پێدارەوە كە دواتر خەڵك دەبێت بیدەنەوە، ئەم وامەش تەنیا بۆ خاوەن ماڵەكانن نەك كرێچییەكان. لە پێوەندیی لەگەڵ بنەماڵەیەك كە نەیانویست ناویان ئاشكرابێت پرسیارم كرد كە ڕای ئێوە سەبارەت بەم وامەی دەوڵەت چییە؟ كچی ئەو بنەماڵەیە ئاوای گووت:" ئەم وامانە ئێمە ئەگەر وەری بگرین ئەی چۆن بتوانین دوای دوو ساڵ بیدەینەوە؟ من باوكم لەم ڕووداوەدا لە دەستداوە و دایكیشم نەخۆشە و دوو خوشكیشم هەیە، ئێمە ئێستا لە ماڵە داڕماوەكەی خۆماندا دەژین و توانایی بەڕێوەبردنی ژیانمان نییە چ بگات بە وام دانەوە."
هەمووكات لە ڕووداوە سرووشتییەكاندا ژنان زیاتر لە پیاوان تووشی خەسار دەبن ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ سیستمی پیاوسالار و ئاستی خوێندن و ئاگایی و دووگیان بوون و بارودۆخ و نەخۆشیە تایبەتەكانی ژنان. بێهنام ئیبراهیمزادە دەڵێت: "ژنان لەو ناوچە بوومەلەرزە لێدراوانەدا لە بارودۆخێكی باشدا نین نۆنموونە بواری بێهداشت و سڵامەت، خۆراك، ڕۆحی و دەروونییەوە. ژنان بەم حاڵەشەوە ئێستا لێرە دەیانبینین چۆن قۆڵیان هەڵماڵیوە و خەریكی كارن لەم چادر و كەپر و كانێكسانەدا. ئەوان دەچن لە كێو و كەژەكاندا گیا و گژی بەهاری دێنن و دەیانفرۆشن یان لەسەر ساج خەریكی شیرینیی خۆماڵی و نان كردنن و ئەمانە دەفرۆشن و بژێوی ژیانیان بە هەر بەدبەختیەك بێت در دەهێنن و چەرخی ژیان ئەسووڕێنن. ئێمە بە یارمەتی چەندین خێرخواز و چالاكانی مەدەنی لێرە دەستمانداوەتە كارێك و خەریكین دەزگای فەڕشچنین دابەش دەكەین بەبێ بەرانبەر خۆشمان فێریشیان دەكەین كاتێك دام و دەزگا دەوڵەتیەكان كەمتەر خەمن ئێمەش ناتوانین بەرانبەر بە ژنان كەمتەر خەمبین و ئێستا بە خۆشحاڵیەوە هێندێك لە ژنان خەریكی فەرشچنینن و بەتەماین لە داهاتووشدا ئەم فەڕشانەیان یان بەدانانی پێشانگایەك بۆیان بفرۆشین و ببێتە هۆی دابینكردنی بژێوی بنەماڵەكانیان."
منداڵان هەست و ڕۆحێك و جەستەیەكی ناسكیان هەیە و بێهنام ئیبراهیم زادە چالاكی منداڵان دەڵێت: " من وەك چالاكێكی بواری منداڵان، پێویستە باس لە كێشە و گرفتەكانی منداڵان بكەم. منداڵان لێرە زۆربەیان تووشی نەخۆشیی ڕۆحی و دەروونی بوون كە ئەمە بە هۆی شۆكی هاتنی بوومەلەرزە و لە دەسدانی كەس یان كەسانێك لە بنەماڵەكەیان تووشی ئێترێس و نەخۆشیی ڕۆحی هاتوون و لە داهاتوودا خەساری زیاتریشیان وەبەر دەكەوێت گەر بە باشی دەرمان و نەشتەگەری نەكرێن لە لایان دوكتوران و پسپۆرانی ئەمبوارە. جگە ئەمەش چەندین منداڵ بە هۆی سەرما گیانیان لەدەستدا و ئێستاش بە هۆی نەبوونی بێهداشت زۆر كەس بەتایبەت منداڵان، تووشی نەخۆشیی پێست و چەندین نەخۆشیی دیكە بوون. هەروەها بە هۆی كێشە و گرفتگەلێك كە لێرە بوونی هەیە وەك هەژاری و بێكاری و سەدان كێشەی تر بنەماڵەكان هیچ چاودێریەكی وەهایان نییە بە سەر منداڵاندا و منداڵان خراونەتە پەڕاوێز." لە درێژەدا ئەم چالاكەی بواری منداڵان دەڵێت: "بوومەلەرزەكەی شەوی ۲۱ی خەزەڵوەر زیانێكی زۆری لە قووتابخانەكانیشدا. هەر بۆیە ئێستا زۆربەی قووتابخانەكان بۆ بەكارهێنان نابن و ئەوەی بە كاریش دێت منداڵان بە هۆی ئەو ترسەی لە دڵیان نیشتووە ناوێرن بچنە ناو قوتابخانە لە ترسی داڕمان و ئیستا زیاتر لە كانێكس و چادرەكاندا دەرس دەوترێتەوە."
لە كۆتایی ئەم ڕاپۆرتەدا بە پێویستی ئەزانم باس لە بێهداشت بكەم كە بداخەوە بێهداشت و دەرمان لەو ناوچە بوومەلەرزەلێدراوەكان لە ئاستێكی زۆر خراپدایە و زێراب لە چەندین شوێن دەبینرێت كە بەناو چادر و كانێكسەكاندا دەڕوات. هەروەها بارودۆخی بێهداشتی تاكەكەسی و بێهداشتی گشتی لەوپەڕی خراپی دایە؛ بە شەش بنەماڵە تواڵێتێك و حەمامێك دابینكراوە و هیچ هەوڵێكیش نییە بۆ كۆكردنەوە و دەردانی زبڵەكان و دوورخستنەوەی لەخەڵك لە لایەن كاربەدەستان كە بە هۆی وەرزی گەرماوە دەتوانێت كێشەی بێهداشتیی زۆری بەدواوە بێت. خەڵكێكی زۆر تووشی نەخۆشیی جۆراوجۆری وەك نەخۆشی پێستی، ساڵك و... چەندین جۆریتر لە نەخۆشیەكان.


PM:11:53:09/05/2018




ئه‌م بابه‌ته 230 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌